Stalinizm. "Nauka" w służbie ideologii

934.
ANGLO-AMERYKAŃSKA etnografia w służbie imperializmu. Tłumaczyli z rosyjskiego Jan Guranowski i Izabela Lewandowska. Warszawa 1952. PWN. 8, s. 221, [2]. brosz.
Stan bardzo dobry. Podpis własn. Anny Kutrzeby-Pojnar, etnografki. Z artykułu S. Tołstowa: "W publikacjach z dziedziny etnografii, ukazujących się w ostatnich latach w krajach kapitalistycznych, zwracają uwagę pewne nowe cechy, pozwalające mówić o nader poważnych procesach, charakterystycznych [...] dla upadku współczesnej etnografii burżuazyjnej [...]. Amerykańskie publikacje z dziedziny etnografii zawalają półki bibliotek i księgarń zmarshalizowanej Europy, podobnie jak ją zalewają amerykańskie powieści detektywistyczne z 'kidnappingiem' i niezliczoną ilością krwawych morderstw oraz nie ustępujące im w niczym hollywodzkie filmy, konserwy z zepsutej koniny, stara odzież i jajka w proszku". Skrytykowano także Bronisława Malinowskiego, co prawda Polaka, ale "pozostającego na służbie angielskiej" nauczyciela "angielskich kolonizatorów i etnografów". Książka zaw. teksty: Kryzys etnografii burżuazyjnej, Kosmopolityzm w etnografii amerykańskiej, Szkoła funkcjonalna w etnografii w służbie imperializmu brytyjskiego, Rasizm anglo-amerykański, Psychorasizm w etnografii amerykańskiej.
935.
BERNAL J[ohn] D[esmond] – Materialne podłoże życia. Warszawa 1954. PWN. 16d, s. 91, [1]. brosz.
Stan dobry. Ekslibris i piecz. Muzeum Lenina w Krakowie. Przekład z angielskiego. Ze wstępu do polskiego wydania: "Tok [...] ewolucji, jej napęd i mechanizm bywają dotąd błędnie interpretowane. Dość wspomnieć o teorii uznającej mutację genową za przyczynę zmienności świata organicznego lub o poglądach Juliana Huxleya o ubożejącym w czasie ewolucji kapitale genowym, co prowadzić ma konsekwentnie do wygasania ewolucji [...]. Stanowisko J. D. Bernala jest niewątpliwie w swej istocie [...] materialistyczne  i historyczne. Naturalność, prawidłowość i konieczność powstania życia na Ziemi nie ulega dla angielskiego uczonego wątpliwości. I to jest najważniejsze". "Bernal jest uważany za postać kontrowersyjną ze względu na poglądy polityczne i działalność publiczną. Był on członkiem partii komunistycznej i nie krył sympatii do Związku Radzieckiego" (Wikipedia).
40.–
Sprzedano za: 40.–
936.
BIOLOGIA w Szkole. Czasopismo dla nauczycieli. Warszawa. PZWS na zlecenie Min. Oświaty. 8. brosz.
R. 2, nr 4 (8): IX-X 1949. s. 136.
Okł. nieco otarte, niewielkie załamania narożników kart. Numer w całości poświęcony teorii Miczurina-Łysenki, wydany w Miesiącu Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Zaw. referaty i głosy w dyskusji zgłoszone podczas ministerialnego Centralnego Kursu dla Nauczycieli Biologii. Współorganizatorem kursu był zarząd Koła Przyrodników-Marksistów. Zeszyt zaw. m.in.: O czynnym darwinizmie, Ideologiczne i polityczne aspekty nowej biologii, Agrobiologia w sadownictwie, Nowa biologia w programie szkolnym. Na końcu zestawienie polskich publikacji dotyczących teorii Miczurina i Łysenki. Za jedną z ważniejszych konsekwencji kursu uznano rozpoczęcie procesu "przezwyciężenia dawnych nawyków, nowego krytycznego ustosunkowania się do teorii, które nam się mogły wydawać zupełnie pewne i dowiedzione dlatego, że były drukowane w podręcznikach, jednym słowem, proces zajęcia nowej postawy wobec tego materiału, który dotąd był wykładany w szkołach i na uniwersytetach". Oznacza to próbę wprowadzenia, na wzór sowiecki, idei Łysenki do obowiązującego w Polsce programu nauczania.
937.
BYCHOWSKI B[ernard] E[mmanuilowicz] – Personalizm amerykański w walce przeciw nauce i postępowi społecznemu. Warszawa [1948?]. Czytelnik. 8, s. 31, [1]. brosz. Bibliot. Naukowa "Po Prostu", zesz. 6.
Okł. lekko pożółkłe, stan bardzo dobry. Przekład z rosyjskiego. Odczyt wygłoszony we Wszechzwiązkowym Towarzystwie Popularyzacji Wiedzy Naukowej i Politycznej w Moskwie. Z wprowadzenia: "I teraz co prawda nie brak idealistycznych falsyfikatorów, wrogów materializmu, przybierających maskę obłudy, jednak walka dwóch obozów zaostrzyła się na tyle, a jednocześnie dekadencja burżuazyjnej ideologii postąpiła tak dalece, że na pole walki wkraczają reakcyjni filozofowie, którzy zrzuciwszy maskę otwarcie występują jako śmiertelni wrogowie światopoglądu naukowego, jako jawni wstecznicy, nawołujący do krzyżowego pochodu przeciw postępowym ideom i teoriom. Do takich właśnie reakcyjnych filozofów należy zaliczyć przywódców jednego z wpływowych  kierunków filozoficznych amerykańskiego imperializmu - tak zw. personalizmu". I tak do końca w tym duchu.
938.
CORNFORTH Maurice – Materializm dialektyczny a nauki ścisłe. Warszawa 1950. Czytelnik. 8, s. 85, [2]. brosz.
Stan dobry. Praca brytyjskiego filozofa marksistowskiego, oficjalnego ideologa Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii. O dualizmie korpuskularno-falowym: "Fizyka twierdzi, że na przykład elektron jest cząsteczką; lecz twierdzi również, że nie jest on cząsteczką, ale układem fal. Jedni fizycy orzekają, że cząsteczka jest w rzeczywistości wiązką fal, inni mówią, że fala jest jedynie przejawem złożonego ruchu wielu cząsteczek. Cała teoria jest plątaniną, sprzecznością [...]. Sprzeczności zawarte w burżuazyjnej teorii fizyki świadczą o jej głębokim kryzysie, a bynajmniej nie są oznaką jej zbliżania się do dialektyki".
939.
EHRLICH St[anisław], DOMINIK T[adeusz] – Stalinowski plan przeobrażenia przyrody. Warszawa 1950. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. 8, s. 49, [1], tabl. 1, mapa rozkł. 1. brosz.
Zaplamienia okł., poza tym stan dobry. Dotyczy ambitnego planu zalesienia olbrzymich obszarów ZSRR w oparciu o teorię Łysenki. "Gniazdowy siew żołędzi daje też lepsze wyniki niż sadzenie dwuletnich sadzonek. W stepowych warunkach sadzonki dębów giną w dużym procencie, a reszta rozwija się słabiej niż dęby siane metodą Łysenki, które je wkrótce dopędzają w rozwoju". O efektach zakrojonej na wielką skalę akcji piszemy przy opisie poz. 943.
36.–
Sprzedano za: 160.–
940.
FISZ Gennady – Wyprzedzamy legendę. Warszawa 1950. Książka i Wiedza. 8, s. 259, [1]. brosz.
Stan bardzo dobry. Skasowane piecz. bibliot. Przekład z rosyjskiego. Opowieść o rozwoju rolnictwa w ZSRR w oparciu o teorie nowej agrobiologii. W części "Radziecka rzeczywistość i amerykańskie baśnie" znajdziemy rozdziały: O tym jak rosyjska pszenica ocaliła Amerykę, O łyżeczce do herbaty akademika Wiliamsa, o bojowym nieuctwie Darlingtonów i o decyzji senatu amerykańskiego, O pracach WIR'u, czereśniowych gronach na brzegu Morza Białego i o marzeniu Miczurina, a w części "Wyprzedzamy legendę": Pólko doświadczalne na pół miliona hektarów, "Te cyfry są nieprawdziwe", Człowiek, który czyni rzeczy niemożliwe, Kijów odpowiada Ałtajowi.
48.–
Sprzedano za: 48.–
941.
HURWIC Józef – Leninowskie pojęcie materii we współczesnej fizyce. Skrócony stenogram wykładu wygł. w Stoł. Ośr. Szkolenia Partyjnego 16 stycznia 1956 r. Warszawa 1956. Książka i Wiedza. 8, s. 18, [2]. brosz. Cykl Wykładów z Materializmu Dialekt.
Stan dobry. Ekslibris i piecz. Muzeum Lenina w Krakowie. Krótki kurs fizyki cząstek w oparciu o "Materializm a empirokrytycyzm" Lenina i "Dialektykę przyrody" Engelsa z pominięciem podstawowej lecz ideologicznie kłopotliwej zasady nieoznaczoności Heisenberga. Publikacja firmowana przez Wydz. Propagandy i Agitacji KC PZPR.
40.–
Sprzedano za: 40.–
942.
JANOWSKA Zofia – Idee Łobaczewskiego w walce z idealizmem w matematyce. Warszawa 1953. PWN. 8, s. 87, [1]. brosz.
Okł. nieco zakurzona, wewnątrz stan bardzo dobry. Podpis własn. Przekład z rosyjskiego. Wykorzystanie dzieła jednego z czołowych uczonych zajmujących się geometrią nieeuklidesową do celów propagandowych. W końcowej części autorka pisze: "Głęboko materialistyczny charakter uwag Łobaczewskiego da się najlepiej wyjaśnić, gdy ustosunkujemy się do nich w oparciu o wskazania klasyków marksizmu-leninizmu. 'Od żywego postrzegania do abstrakcyjnej myśli i od niej do praktyki - taka jest dialektyczna droga poznania prawdy [...]' - pisze Lenin. Dialektyczny charakter tej drogi nie był jeszcze jasny dla Łobaczewskiego. Ale materialistyczne zarysy tej właśnie drogi do prawdy, jako do poznania obiektywnej rzeczywistości [...] były już dla niego widoczne".
943.
ŁYSENKO T[rofim] – Agrobiologia. Prace z dziedziny genetyki, hodowli i nasiennictwa. Warszawa 1950. Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych. 8, s. 750, tabl. 1. opr. oryg. pł.
Stan dobry. Piecz. Ze wstępu: "Punktem wyjścia - teoretyczną przesłanką naszych prac [...] jest wykryte przez nas prawo stadialnego [skokowego] rozwoju roślin. Podstawowe prawa rozwoju stadialnego, a także pewne przykłady praktycznego wykorzystania tych wiadomości stanowią treść niniejszej pracy". Tok wykładu jest gęsto przerywany wtrętami typu: "My, miczuriniści, kładziemy największy nacisk na zmianę burżuazyjnej teorii genetycznej na bardziej twórczą i dlatego też bardziej prawdziwą naukę Darwina, Timiriazewa , Miczurina". Książka zaw. m.in. rozdział "Kupkowy siew lasów" omawiający przeprowadzony na gigantyczną skalę eksperyment zmiany warunków przyrodniczych w Azji Środkowej przez zalesianie. Propagowana przez Łysenkę teoria sadzenia gniazdowego nie sprawdziła się. Wysadzone w końcu lat 40. drzewa dotrwały do 1952 zaledwie w połowie, w 1956 żyło ich tylko ok. 5%. "Agrobiologia" Łysenki inaczej prognozowała wyniki tego przedsięwzięcia. S. Amsterdamski komentował sprawę: "Posadzone kosztem milionów rubli dąbki nie znały widać przodującej teorii biologicznej, nie chciały ani ze sobą współpracować, ani poświęcać się dla dobra kolektywu i wyginęły prawie doszczętnie w ciągu paru lat".
80.–
Sprzedano za: 80.–
944.
ŁYSENKO T[rofim] – Dobór naturalny i konkurencja w obrębie gatunku. Warszawa 1950. Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych. 8, s. 38. brosz.
Przebarwienia okł., wewnątrz stan dobry. Egz. wycofany z biblioteki Wydz. Lekarskiego Akademii Medycznej w Łodzi (dzięki Bogu...). Tekst jednego z tysięcy odczytów wygłoszonych przez Łysenkę. Omawia tu opracowaną przez siebie technikę siewu kupkowego (gniazdowego). Opiera się ona na (błędnej) teorii braku wewnątrzgatunkowego współzawodnictwa osobniczego. Zakłada, że przedstawiciele jednego gatunku nie tylko nie konkurują ze sobą, ale wspomagają się w sposób  znaczący. Zastosowanie metody Łysenki w praktyce doprowadziło do katastrofy ekologicznej, o czym jest mowa przy poz. 943. Ale ideologicznie jego teoria była ze wszech miar poprawna.
40.–
Sprzedano za: 50.–
945.
ŁYSENKO T[rofim] – O dziedziczności i jej zmienności. Warszawa 1950. Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych. 8, s. 72. brosz.
Nieznaczne ubytki grzbietu, stan dobry. Podpis własn. Przekład z rosyjskiego. Prezentacja oryginalnych poglądów "naukowych" Łysenki na rozwój osobniczy i populacyjny organizmów żywych. Uważał, że poprzez zmiany środowiskowe można je w dowolny sposób modyfikować, a nabyte zmiany będą dziedziczone przez kolejne pokolenia. Książkę opublikowano po raz pierwszy (po rosyjsku) w 1944, a cztery lata później władza radziecka specjalnym dekretem uznała doktrynę Łysenki za obowiązującą.
48.–
Sprzedano za: 48.–
946.
MAKSIMOW A[leksandr] – Walka Lenina z "fizykalnym" idealizmem. Warszawa 1949. Czytelnik. 4, s. 15. broszura wtórna. Biblioteczka Naukowa "Po Prostu", nr 5.
Papier pożółkły. Artykuł przedrukowany z radzieckiego "Bolszewika". Okazuje się, że Bolzmann, Maxwell, Helmholz, Kirchhof, Hertz i Lorenz skupieni w "ogólnym obozie reakcji ideologicznej" wyprowadzili jedynie idealistyczne i agnostyczne wnioski z najnowszych odkryć fizyki. Natomiast radzieccy uczeni, którym "ustrój socjalistyczny stworzył dogodne warunki rozkwitu" dokonują epokowych odkryć, jak np. "odkrycie o fundamentalnym znaczeniu: świecenie cieczy, wywołane przez elektrony, poruszające się z szybkością większą od szybkości światła".
60.–
Sprzedano za: 60.–
947.
MARKIEWICZ Henryk – Krytyka literacka w walce o realizm socjalistyczny 1944-1954. Warszawa 1955. PIW. 16d, s. 59, [1]. brosz. Studia nad Polską Literaturą Współczesną.
Stan dobry. Ze wstępu: "Polska krytyka literacka zaczynała swą działalność po wojnie w warunkach bardzo niekorzystnych. Spośród wszystkich dziedzin literatury kadry krytyki zostały chyba najokrutniej zdziesiątkowane w czasie wojny. Zmarł wybitny marksista, autor książek o Żeromskim - Julian Brun-Bronowicz. Zginęli tacy krytycy, jak Boy-Żeleński, Ignacy Fik, Franciszek Siedlecki, Dawid Hopensztand. Z pozycji ideowych, które zajmowali, prowadziły na pewno drogi ku marksistowskiej wiedzy o literaturze". Na pewno? Trochę wstyd...
48.–
Sprzedano za: 48.–
948.
MAWRODIN W[ładimir] – Walka z "teorią normańską" w rosyjskiej nauce historycznej. Stenogram wykładu publicznego wygłoszonego w 1949 r. w Leningradzie. Warszawa 1951. Książka i Wiedza. 8, s. 35, [1]. brosz.
Okł. nieco nadkruszone, przednia podklejona w grzbiecie, wewnątrz stan dobry. Przekład z rosyjskiego. Teoria normańska, mająca wielu zwolenników do dziś, głosi, że tereny Rusi Kijowskiej zostały skolonizowane w dawnych wiekach przez ludy zamieszkujące Skandynawię. Nauka rosyjska, a później radziecka, za jedynie prawdziwą uznawała hipotezę o czysto słowiańskim pochodzeniu ludów rosyjskich. Autor prezentowanej tu pracy tak rozpoczyna swój "naukowy" wywód: "Jednym ze środków, jakimi posługuje się reakcja światowa z Wall-Street na czele w swej zimnej wojnie ze Związkiem Radzieckim, jest głoszenie kosmopolityzmu burżuazyjnego. W propagandzie tej pokłada ona wielkie nadzieje. Kosmopolityzm - to najbardziej reakcyjna teoria, głosząca w imię zachowania kapitalizmu lekceważenie tradycji narodowych oraz pogardę dla przeszłości, teraźniejszości i przyszłości narodu". Szerzenie teorii normańskiej "jest wodą na młyn reakcyjnych idei kosmopolitycznych, szerzonych przez 'teoretyków' antydemokratycznego obozu imperialistycznego".
40.–
Sprzedano za: 69.–
949.
MICHAJŁOW Wł[odzimierz] – O ewolucji, ewolucjonizmie i pochodzeniu człowieka. Wyd. IV poprawione i uzupełnione. Warszawa 1950. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych. 8, s. 59. brosz. Bibliot. Przyrodnicza.
Stan dobry. Podpis własn. Prezentacja obowiązującego w ZSRR punktu widzenia na ewolucję i dziedziczność. Zaw. m.in.: Bezpośrednie dowody ewolucji, Genetyka a ewolucjonizm, Czynny darwinizm radziecki - przodująca teoria ewolucyjna, Przyczyny rozwoju człowieka, Miczurin i jego dzieło, Rozwój agrobiologii w Związku Radzieckim. "Genetyka Mendla i Morgana, zwana genetyką formalną, zahamowała rozwój myśli ewolucyjnej i stała się nauką bezpłodną".
950.
MIESZCZANINOW I[wan] I[wanowicz] – Prace M. J. Marra o języku. Warszawa [ca 1947]. Czytelnik. 8, s. 20, [1]. brosz. Bibliot. Naukowa "Po Prostu", zesz. 3.
Okł. częściowo zakurzone, papier pożółkły. Egz. nierozcięty. Przekład z rosyjskiego. Omówienie dorobku językoznawczego Mikołaja J. Marra (1865-1934) - radzieckiego uczonego, twórcy błędnej teorii powstawania i rozwoju języków. Teoria, co prawda była fałszywa, ale znakomicie korespondowała z obowiązującą ideologią. Mieszczaninow pisze: "Zmiany formacji językowych motywuje Marr przemianami socjalno-ekonomicznymi życia społecznego [...]. Tu właśnie znajduje swe potwierdzenie wypowiedziana przez Marra teza, o odzwierciedleniu w języku przemian socjalnych, dokonywującym się poprzez myślenie i teza o dialektycznej jedności języka i myślenia". Z czasem jednak zaniechano badań w kierunku wskazanym przez Marra, a jego teorię potępił Stalin.
951.
O SYTUACJI w biologii. Sesja Wszechzwiązkowej Akademii Nauk Rolniczych im. W. I. Lenina 31 lipca - 7 sierpnia 1948 r. Warszawa 1949. Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych. 8, s. 464, [3]. brosz.
Okł. nieco zaplamione, wewnątrz stan bardzo dobry. Przekład z rosyjskiego. Sesja, wbrew protestom naukowców, ugruntowała pozycję T. D. Łysenki a propagowane przez niego teorie bezkrytycznie stosowano w praktyce. Z przemówienia inauguracyjnego akademika T. D. Łysenki: "Postępowi biolodzy, zarówno nasi [tj. radzieccy] jak i zagraniczni, uważali darwinizm za jedynie odpowiednią drogę dla dalszego rozwoju biologii. Oni właśnie wystąpili aktywnie w obronie darwinizmu, który gwałtownie zaatakowała reakcja z kościołem i obskurantami w nauce w rodzaju Batesona na czele". W dalszej części swojej mowy ostro krytykuje idealistyczną i, jego zdaniem, błędną koncepcję opracowaną przez Mendla i Morgana, głoszącą, że "w chromozomach istnieje jakaś swoista substancja dziedziczna". Przywołuje także wypowiedzi radzieckich uczonych, którzy w swoich pracach popierali wspomnianą koncepcję. Nietrudno zgadnąć, jakie losy tym badaczom zgotowała władza radziecka. Wielu pozbawiono pracy, część aresztowano, a genetyka w ZSRR została zepchnięta na margines na długie dziesięciolecia. Zastosowanie w praktyce idei Łysenki odbiło się katastrofalnie na wysokości plonów i stało się przyczyną wielkiego głodu w ZSRR. Idące w jego ślady Chiny doprowadziło do jeszcze większego kataklizmu w rolnictwie, a dane na ten temat do dziś nie ujrzały światła dziennego. Patrząc tej perspektywy sesja Wszechzwiązkowej Akademii Nauk Rolniczych miała dla nauki radzieckiej i życia w Związku Radzieckim (i nie tylko) niezwykle doniosłe znaczenie.
952.
ŁYSENKO T[rofim] D[enisowicz] – O sytuacji w biologii. Referat wygłoszony na sesji Wszechzwiązkowej Akademii Nauk Rolniczych im. W. I. Lenina 31 lipca 1948 roku. Warszawa 1948. Państwowy Instytut Wydawnictw Rolniczych. 8, s. 66, [1]. brosz.
Stan dobry. Osobne wydanie referatu inauguracyjnego (patrz wyżej). Zaw. m.in.: Historia biologii areną walki ideologicznej, Dwa światy - dwie ideologie w biologii, Idea niepoznawalności w nauce o "substancji dziedzicznej", Bezpłodność morganizmu-mendelizmu, Nauka Miczurina - podstawą biologii. Na końcu dodano uchwałę końcową sesji, stwierdzającą, że "należy przeprowadzić zarówno gruntowną reorganizację naukowo-badawczej pracy w dziedzinie biologii jak i rewizję programów wykładów z biologii na wyższych uczeniach", wobec dominującej w instytutach naukowych teorii Mendla i Morgana.
40.–
Sprzedano za: 50.–
953.
O SYTUACJI w historii literatury polskiej. Wybór referatów wygłoszonych na Zjeździe Polonistów w dniach od 8 do 12 maja 1950 r. Warszawa 1951. PIW. 4, s. 319, [3]. brosz.
Niewielkie załamania krawędzi okł., stan dobry. Stalinowski zjazd historyków literatury, który uznał marksizm za podstawę badań literackich.  Spotkanie odbyło się w początkach V 1950 w Warszawie. Wśród przedstawionych w książce referatów: E. Krassowska "Reforma uniwersyteckich studiów polonistycznych", S. Żółkiewski "Aktualny etap walki o marksistowskie literaturoznawstwo w Polsce"; J. Kott "Miara postępowości w historii literatury"; K. Wyka "Stan badań i potrzeby nauki o literaturze doby imperializmu".
64.–
Sprzedano za: 64.–
954.
OWCZYNNIKOW N[ikołaj] F. – Materialność świata i prawidłowości jego rozwoju. Warszawa 1954. Książka i Wiedza. 8, s. 85, [2]. brosz.
Stan dobry. Przekład z rosyjskiego. Zaw.: Marksistowski materializm filozoficzny o jedności świata, Marksistowsko-leninowskie pojęcie materii, Współczesna nauka o budowie materii, Ruch - formą istnienia materii, Przestrzeń i czas - obiektywne formy istnienia materii, Prawidłowości rozwoju poruszającej się materii. Rzecz dotyczy współczesnych koncepcji materii fizycznej. Najczęściej przywoływanymi autorami są: Engels, Lenin i Stalin. Autor niemal wszystkie osiągnięcia nowoczesnej fizyki przypisuje badaczom radzieckim, dyskredytując ustalenia "idealistów" w rodzaju Bohra i Heisenberga.
955.
PIERWSZA Konferencja Metodologiczna Historyków Polskich. Przemówienia, referaty, dyskusja. T. 1-2. Warszawa 1953. PWN. 8, s. 535; 585. opr. oryg. pł., obw.
Naddarcia obwolut, załamania marginesu pierwszych kart t. 2, poza tym stan dobry. Plon konferencji historyków polskich (z udziałem uczonych radzieckich i przedstawicieli władz PRL) odbytej na przełomie 1951/1952 w Otwocku. Zjazd "miał doprowadzić do ostatecznego uznania marksizmu (stalinizmu) jako jedynej ideologii w historiografii polskiej [...]. Obrady były miejscem, gdzie podkreślono lojalność wobec władzy komunistycznej. Jednocześnie zastanawiano się, jaki sposób postępowania miał przyświecać historykom w badaniach. W Otwocku starły się ze sobą dwa podejścia: 'dogmatyczne' (nauka miała być podporządkowana ideologii i bieżącej polityce) oraz 'badawcze' (uznanie marksizmu, ale uniezależnienie badań od oczekiwań i potrzeb rządzących). Na konferencji przyjęto ten drugi sposób postępowania. Postulowano podjęcie badań nad chłopstwem i mieszczaństwem w okresie feudalizmu i kapitalizmu, przybliżenie zagadnień związanych z klasą robotniczą i przewartościowania w ujmowaniu stosunków polsko-rosyjskich w XIX i XX w. [...]. Przyjęcie marksizmu w nauce historycznej oznaczało, że jej fundamentem teoretycznym stał się materializm historyczny interpretowany po stalinowsku. Historycy, którzy wierzyli, że przyjmując marksizm, ale trzymając się warsztatu naukowego unikną wpływu polityki - mogli czuć zawód" (Wikipedia). Tomy zaw. m.in.: Niektóre zagadnienia poznania historycznego w świetle materializmu dialektycznego i historycznego, Znaczenie prac Józefa Stalina o zagadnieniach językoznawstwa dla nauki historii, Partyjność nauki historycznej - ocena postępowości, O partyjności marksistowskiej i burżuazyjnej, O wulgaryzacji marksizmu, Aktualne zagadnienia mediewistyki marksistowsko-leninowskiej, Wsteczność folwarku pańszczyźnianego, Prawidłowość i specyfika polskiego imperializmu.
956.
POPOWSKI Aleksander – Sztuka tworzenia. [Warszawa] 1950 [właśc. 1951]. Czytelnik. 8, s. 207, [2]. brosz.
Stan bardzo dobry. Egz. nierozcięty. Przekład z rosyjskiego. Powieść biograficzna poświęcona życiu i dziełu Trofima Łysenki. "Zaczęło się od tego, że Łysenko postanowił wskrzesić jeden z zapomnianych gatunków, przywrócić ozimej pszenicy 'krymce' jej siły i młodość. Niedawno zrobił takie doświadczenie ze słynną ongiś [...] 'girką', a ta w nagrodę za to przyniosła mu zamiast siedmiu - piętnaście cetnarów ziarna z hektara". Zadanie nie było zbyt trudne, gdyż Łysenko, jak twierdził, potrafił przez modyfikację warunków zewnętrznych przemieniać jeden gatunek w inny.
957.
ROLNICZE stacje doświadczalne w ZSRR. Warszawa [1952]. Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. 8, tabl. 16. oryg. teczka papierowa. [Seria] Album.
Okł. nieco otarte, tablice w stanie bardzo dobrym. Skasowana piecz. bibliot. Na pierwszej tablicy Miczurin, na drugiej i czwartej Łysenko, na pozostałych cuda radzieckiej agronomii: pszenica krzaczasta, pszenica rozgałęziona, nowy gatunek owsa ozimego, nowy gatunek tykwy i kartofli... Wszystko rośnie i daje obfity plon. Skoro było tak dobrze, to czemu było tak źle?
958.
ROZENTAL M[ark], JUDIN P[awel] – Krótki słownik filozoficzny. Pod red. ... Przekład z czwartego uzupełnionego i poprawionego wydania rosyjskiego. Warszawa 1955. Książka i Wiedza. 8, s. 756, tabl. 4. opr. oryg. pł.
Stan dobry. Tablica z portretem Marksa wszyta odwrotnie. Skasowana piecz. Biblioteki Tow. Chrystusowego. Nieprzebrane źródło smacznych cytatów w rodzaju: Behawioryzm: "jeden z reakcyjnych kierunków współczesnej psychologii burżuazyjnej w USA"; Cybernetyka: "reakcyjna pseudonauka, stworzona w USA po drugiej wojnie światowej i szeroko propagowana również w innych krajach kapitalistycznych; postać współczesnego mechanicyzmu"; Egzystencjalizm: "schyłkowy subiektywno-idealistyczny prąd filozoficzny epoki imperializmu, którego zasadniczym celem jest demoralizowanie świadomości społecznej, zwalczanie rewolucyjnych organizacji proletariatu". Albo: "Imperialiści amerykańscy usiłują wykorzystać fakt posiadania bomby atomowej do zastraszenia narodów [...]. Rząd Radziecki, który nieugięcie prowadzi politykę pokoju i przyjaźni między narodami, mimo posiadania broni atomowej stoi na stanowisku bezwzględnego zakazu stosowania tej broni".
959.
STALIN J[ózef] W[issarionowicz] – Marksizm a zagadnienia językoznawstwa. Warszawa 1950. Książka i Wiedza. 8, s. 51, [1]. brosz. Bibliot. Klasyków Marksizmu-Leninizmu.
Okł. lekko zakurzone. Zaw. teksty: W sprawie marksizmu w językoznawstwie, Przyczynek do niektórych zagadnień językoznawstwa, Odpowiedź towarzyszce E. Kraszeninnikowej, Do towarzysza Sanżejewa, Do towarzyszy D. Biełkina i S. Furrera, Do towarzysza A. Chołopowa.
40.–
Sprzedano za: 60.–
960.
STALIN J[ózef Wissarionowicz] – W sprawie marksizmu w językoznawstwie. Warszawa 1950. Książka i Wiedza. 8, s. 34, [1]. brosz. Bibliot. Klasyków Marksizmu-Leninizmu.
Okł. lekko otarta i zakurzona. Jeden z artykułów z powyższego zbioru, wydany osobno. Stalin pisze w pierwszym akapicie: "Zwróciła się do mnie grupa towarzyszy spośród młodzieży z propozycją, abym wypowiedział w prasie swoje zdanie w kwestiach językoznawstwa, zwłaszcza w sprawach związanych z marksizmem w językoznawstwie. Nie jestem językoznawcą [...]. Zgodziłem się więc odpowiedzieć na szereg pytań postawionych przez towarzyszy".
40.–
Sprzedano za: 40.–
961.
STUDITSKI A[leksander] N. – Genetyka mendlowsko-morganowska w służbie amerykańskiej reakcji. Warszawa 1950. Czytelnik. 8, s. 25, [2]. brosz. Bibliot. Naukowa "Po Prostu", zesz. 25.
Stan bardzo dobry. Piecz. Przekład z rosyjskiego. Odczyt wygłoszony w Towarzystwie Popularyzacji Wiedzy Politycznej i Naukowej w Moskwie. Tekst rozpoczyna się od stwierdzenia: "Czytelnika radzieckiego niepokoi położenie Murzynów w Stanach Zjednoczonych. Wie on, że w tym kraju demokracji burżuazyjnej miliony obywateli jedynie z powodu ich przynależności rasowej są systematycznie pozbawiane nawet tych skromnych praw, jakie gwarantuje im konstytucja". Następne rozdziały poświęcono genetyce, w podobnym duchu. Na zakończenie: "Złośliwa nagonka wszczęta przeciw nauce miczurinowskiej przez naszych wrogów demaskuje fałszywą naukę morganowską, jako ostoję opętańców i mistyków, jako podstawę ideologii rasistowskiej i jako podporę reakcji".
40.–
Sprzedano za: 40.–
962.
TEZY Stalina o języku a metodologia badań literackich. Wrocław 1952. Ossolineum. 8, s. 79, [1]. brosz. Odb. z "Pamiętnika Literackiego".
Stan dobry, tylna okł. uszkodzona. Zaw. prace: S. Żółkiewski "Tezy Stalina o języku a metodologia badań literackich", H. Markiewicz "O specyficznych cechach literatury jako formy świadomości społecznej", K. Wyka "O powodach trwałości dzieła sztuki", M. Mayenowa "O poetyce", A. Ważyk "Do zagadnień formy wierszowej", K. Budzyk "O trwałe wartości w nauce", H. Markiewicz "Zagadnienia nauki o literaturze i estetyce w świetle dyskusji nad pracami Stalina o językoznawstwie".
"W marksistowskiej praktyce badawczej uczonych Związku Radzieckiego, krajów demokracji ludowej i wielu przodujących uczonych krajów kapitalistycznych możemy stwierdzić zasadniczy postęp naukowy, który uczeni ci zawdzięczają wkładowi ostatnich prac Stalina do teorii marksizmu-leninizmu".
36.–
Sprzedano za: 45.–
963.
ŻÓŁKIEWSKI Stefan – Badania nad literaturą polską. Dorobek, stan i potrzeby. Z powodu I Kongresu Nauki Polskiej. Warszawa 1951. PIW. 16d, s. 102, [1]. brosz.
Stan bardzo dobry. "Walka toczy się o rzeczywiście nowatorskie i naukowe podstawy metodologiczne badań literackich, o literaturoznawstwo marksistowskie [...]. Sprawą zasadniczą dla dokonującego się przełomu w polonistyce jest rozwiązanie problemu młodych kadr naukowych, ich marksistowskiego kształcenia [...]. Konieczne jest również zorganizowanie systematycznej akcji podnoszenia kwalifikacji marksistowskich starszej kadry polonistycznej [...]. Istotną rzeczą będzie tu wykorzystanie pomocy radzieckich specjalistów [...]. Literatura jest głosem [...] ludu, orężem w walce o sprawiedliwy porządek, o swobodny własny byt, orężem w walce o możność [...] urzeczywistnienia planu realizacji tych marzeń, które wysnute są z myśli Modrzewskiego, Kołłątaja, Mickiewicza, Waryńskiego, Marchlewskiego". Strach czytać...
964.
ŻÓŁKIEWSKI Stefan – Spór o Mickiewicza. Wrocław 1952. Ossolineum. 8, s. 276, [4], tabl. 10. opr. oryg. (?) pł. Studia Historycznoliterackie, t. 16.
Okł. nieco zakurzona, stan dobry. "Mickiewiczologia polska - twierdzi autor - jest poważnie zaśmiecona przez burżuazyjną krytykę". Przygotował zatem nowe opracowanie, w nowym duchu. Recenzent (B. Zakrzewski w "Pamiętniku Liteackim", 1953) pisał w zachwycie: "Prace Stefana Żółkiewskiego stanowią kluczowe pozycje wyjściowe dla badań typu marksistowskiego w literaturoznawstwie powojennym [...]. Analizę i szczegółową interpretację stosuje autor nie w zależności od przypadku i swoich bliższych zainteresowań etapami twórczości Mickiewicza [...], lecz warunkuje ją stopień zakłamania, zafałszowania lub tendencyjnego przemilczania przez burżuazyjnych mickiewiczologów zagadnień szczególnie ważnych, związanych z ewolucją ideową poety i z koncepcją polskiego romantyzmu. 'Spór o Mickiewicza' nie jest zatem wyłącznie polemiczną rozprawą z burżuazyjną mickiewiczologią [...], nie jest tylko pracą postulatywną, wysuwającą dla badaczy [...] szereg kapitalnych zagadnień i problemów, które należy na nowo odczytać, zinterpretować i poszerzyć w oparciu o sprawność marksistowskiej metody badań".