Kartografia

Imago Pol. K21/2. Drugi stan mapy Polski, Litwy, Ukrainy autorstwa Nicolasa Sansona, wydany przez Pierre Mariette'a w Paryżu w l. 1665-1670. Prawdopodobnie ukazała się po raz pierwszy jako mapa luźna w 1663 (taka data w nocie wydawniczej), później wchodziła w skład kolejnych wydań atlasu "Cartes générales" (Paryż 1665-1670). Płytę rytował J. S. Pruthenus (sygn. w lewym dolnym narożniku wewnątrz ramki). Ozdobny kartusz (bez koloru) w lewym górnym narożniku, w prawym górnym trzy podziałki liniowe i nota wydawnicza. Kolor liniowy. Verso czyste. Powierzchnia mapy lekko zabrązowiona, niewielkie ubytki krawędzi arkusza, pionowe załamanie mapy.

Imago Pol. H20/5; Heyduk 34. Mapa Polski pochodząca z dzieła Samuela Pufendorfa "De rebus a Carolo Gustavo [...]" (Norymberga 1696), opracowana przez Erika Dahlbergha. Tytuł w rozbudowanym kartuszu w lewym dolnym narożniku. W treść mapy wrysowano herby poszczególnych ziem, zaznaczono szlaki przemarszu wojsk Karola Gustawa. Wokół mapy ozdobna ramka miedziorytowa, pod ramką z prawej "N. 5". "Sztych nader staranny i czytelny. Bogatą kompozycję kartusza uzupełniono sceną batalistyczną (starcie jazdy polskiej ze szwedzką)" (Heyduk). Wyraźne zabrązowienia marginesów (zapewne efekt przechowywania w niewłaściwym passe-partout), niewielkie ubytki górnych narożników (poza mapą).

Imago Pol. 16/2. Mapa Polski i Litwy Johanna Baptisty Homanna wydana w Norymberdze ok. 1707 (pierwsza płyta, stan trzeci). Tytuł w lewym górnym narożniku, na draperii podtrzymywanej przez dwa putta z lewej i wojownika z oszczepem z prawej strony. Nad tytułem trzy ule, dwa roje pszczół i dwie królowe, z lewej herb Polski i Litwy z pustą tarczą herbową w centrum. Pod kartuszem tytułowym dwie podziałki liniowe. W prawym dolnym narożniku sygn. "Author sculpsit". Kolor liniowy i powierzchniowy, kartusz bez koloru. Verso czyste. Otarcia narożników, zażółcenie na środkowym zgięciu.

Mapa ziem polskich rytowana przez Francesco Sesone i zamieszczona w pracy Pierre'a le Lorrain de Vallemonta "Gli elementi della storia", t. 1, Neapol 1770. Mapa została wydana po raz pierwszy w 1690, prezentowana tu edycja jest ósmym i ostatnim jej wydaniem. Tytuł w ramce wzdłuż górnej krawędzi, w lewym dolnym narożniku dwie podziałki liniowe. Na bocznych marginesach pięć herbów i siedem pustych tarczy herbowych. Ślady złożenia, niewielkie zabrudzenia i otarcia. Nieczęste.

Imago Pol. K44/10; Krassowski 40. Mapa Polski Tobiasza Mayera z 1773 (odbita z piątej płyty) wydana w Norymberdze przez Spadkobierców Homanna. Mapa samoistna, spotykana również w atlasach. Tytuł w prawym górnym narożniku, w kartuszu z esownic, ze zdobnikami roślinnymi. W lewym dolnym narożniku trzy podziałki liniowe. Nad górną ramką drugi tytuł: "Carte des Etats de la Covronne de Pologne [...]". Pod dolną ramką z lewej oznaczenie koloru granic pierwszego rozbioru. Kolor liniowy i powierzchniowy, kartusz bez koloru. Stan dobry, szerokie marginesy. Mapa we wsp. passe-partout, w drewnianej ramie, za szkłem.

Mapa ziem polskich pochodząca z pracy D. Caminera "Storia della ultima guerra tra la Russia e la Porta Ottomana", t. 13, Wenecja 1776. Tytuł w owalnej ramce w lewym górnym narożniku. Rozprasowane ślady złożenia, podklejone niewielkie naddarcie prawej krawędzi. Mapa obcięta niemal do ramki.

CKZK 5, 104. Kompletna wieloarkuszowa tzw. "Mapa Kwatermistrzostwa Królestwa Polskiego" wydawana w latach od 1822 do 1843. Większość arkuszy form. ca 44x70, część 44x61,5, cztery ark. form. 22x70 cm. Pracę nad mapą rozpoczęło w 1822 Kwatermistrzostwo Generalne Wojska Polskiego, od 1833 kontynuował rosyjski Oddział Korpusu Topografów do Pomiarów Królestwa Polskiego. Prace miedziorytnicze w całości wykonał zakład Karola F. Mintera w Warszawie. Po upadku powstania prace nad mapą przejęły rosyjskie władze wojskowe zatrudniając także polskich kartografów. "Mimo współudziału topografów rosyjskich w drugim etapie pracy, mapa wykonana w całości według instrukcji opracowanej przez Polaków jest właściwie dziełem polskim i jako taka stanowi jedno z najwybitniejszych osiągnięć polskiej kartografii wojskowej. Również pod względem technicznym zalicza się do najlepszych miedziorytów współczesnych. Do 1857 nie byłą rozpowszechniana. Jeszcze w roku 1863 polskie oddziały powstańcze miały kłopoty z jej zdobyciem" (CKZK). "Topograficzna Karta Królestwa Polskiego do dziś  uznawana jest za jedno z najważniejszych osiągnięć polskiej kartografii XIX w. Jest to pierwsza, pełna mapa przedstawiająca terytorium Królestwa Polskiego w granicach ustalonych na kongresie wiedeńskim w 1815 r." (https://bg.uwb.edu.pl/TKKP/?id=OMapie).
Prezentowany tu pełen zestaw arkuszy zaw. kartę tytułową z herbem Królestwa Polskiego (carski orzeł z Białym Orłem na piersi), herbami ośmiu guberni Królestwa, dedykacją dla Mikołaja I oraz datą 1839, skorowidz arkuszy, 59 arkuszy (w tym 4 arkusze połówkowe). Skala map 1:126.000. Na niektórych arkuszach ślepe tłoki Wojenno-Topograficznego Oddziału Sztabu Głównego (cyrylicą). Mapy oznaczone na górnym marginesie dwiema rzymskimi liczbami (kolumna i sekcja (rząd). Podklejone naddarcia i ubytki marginesu arkusza skorowidzowego, niewielki ubytek górnego marginesu jednego arkusza, niektóre arkusze zakurzone.

CKZK 5, 133. Wielka 48-arkuszowa mapa topograficzna ziem polskich (tzw. "mapa Chrzanowskiego") opracowana przez Wojciecha Chrzanowskiego, Feliksa Wrotnowskiego, Józefa Kowalskiego i in. kartografów polskich przebywających na emigracji, wydawana sukcesywnie w Paryżu od ok. 1840 do 1859 przy wsparciu finansowym Hôtelu Lambert. Mapę kreślił Adolphe Hippolyte Dufour, odbito ją w firmie Louisa Antoine'a. Tytuł w lewym górnym narożniku pierwszego arkusza. Legenda ("Wykład znaków") na arkuszu nr 5. Na górnym marginesie każdego arkusza jego nazwa i numeracja rzymska, a także numeracja arabska oraz schemat ukazujący położenie arkusza w stosunku do arkuszy sąsiadujących. Na końcowych trzech arkuszach (46-48) osiem map dodatkowych. Obejmuje obszar: Domesnes (Kolka)-Akerman, Frankfurt nad Odrą-Aleksandrowsk nad Dniestrem. Skorowidz zatytułowany "Karta zbiorowa" ukazuje podział obszaru na poszczególne arkusze.
Jeden arkusz (nr 19) z ubytkiem dolnego narożnika, pozostałe arkusze zachowane w całości. Naddarcia i załamania marginesów części arkuszy, w kilku przypadkach ubytki marginesów, powierzchnia kilku map zakurzona. Bardzo rzadkie w komplecie!
"Jest to pełne wydanie tzw. mapy Chrzanowskiego, której pierwszych 38 arkuszy ukazało się w latach od ok. 1840 do 1848 [...] prace nad mapą zostały przerwane w związku z objęciem przez gen. Chrzanowskiego dowództwa armii piemonckiej [...]. Opracowanie dalszych arkuszy podjęto w 1857. Od października tego roku do marca 1859 r. kierownictwo prac kartograficznych sprawował Feliks Wrotnowski [...]. W 1857 gen. Wojciech Chrzanowski, wieloletni kierownik prac nad mapą, zrzekł się wszelkich praw do niej na rzecz Biblioteki Polskiej w Paryżu. Mapa Chrzanowskiego jest jedyną mapą topograficzną Polski w granicach historycznych opracowaną i wydaną przez Polaków w okresie zaborów. Twórcy 'Karty dawnej Polski' wykorzystując mapy ziem polskich wydane przez zaborców a opracowane przez cudzoziemców włożyli wiele wysiłku, by poprawić zniekształcone przez nich nazwy miejscowe. Dzięki temu mapa oddaje duże usługi przy lokalizacji dawnych polskich nazw topograficznych" (CKZK).

Mapa geologiczna Królestwa Polskiego wydana w 1882 jako mapa załącznikowa do "Pamiętnika Fizjograficznego". Mapę odbito w Litografii W. Główczewskiego w Warszawie w 1.500 egz. Tytuł , legenda, skala (1:1.008.000) i podziałka liniowa pod górną ramką. Podstawę sporządzenia mapy stanowiła mapa kwatermistrzowska z 1863, skorygowana w 1876. Ślady złożenia, załamania dolnego marginesu.

Mapa Galicji opracowana przez Stanisława Majerskiego, wydana we Lwowie nakładem Księgarni Gubrynowicza i Syna w 1894. Mapę odbito w Litografii A. Przyszlaka. Tytuł w lewym dolnym narożniku, z prawej legenda, podziałka liniowa i skala (1:350.000). Mapa rozcięta na 16 części podklejonych wspólnie na płótnie. Otarcia powierzchni mapy, zaplamienia, niewielkie ubytki marginesów, wyraźne zabrudzenia i ślady zawilgocenia na odwrocie. Zalecana konserwacja.

Ścienna mapa Karkonoszy w czterech sekcjach, opracowana przez Alberta Helbiga, kreślona przez Ottona Herkta, wydana przez oficynę Maxa Leipelta w Cieplicach Śląskich (Warmbrunn) ok. 1920? Drukował C. Flemming w Głogowie. Tytuł w ramce w lewym dolnym narożniku, tamże legenda, skala (1:25.000), podziałka liniowa. Połączenie poszczególnych części  da mapę o wym. ok. 140x200 cm. Ślady złożenia, na odwrocie widoczne ślady zawilgocenia, podklejone niewielkie naddarcia. Rzadkie.

Mapa Prus Petera Schenka wydana w Amsterdamie ok. 1711. Tytuł na draperii w lewym górnym narożniku, umieszczona poniżej nota wydawnicza nieco przesłonięta rozbudowanym herbem. Z lewej dedykacja Schenka dla Fryderyka Wilhelma. Nad dolną ramką z prawej dwie podziałki liniowe. Siatka kartograficzna. Kolor liniowy i powierzchniowy, kartusz bez koloru. Verso czyste. Drobne zaplamienia, górne narożniki podklejone od spodu, podklejone naddarcie dolnej krawędzi.

Mapa Śląska pochodząca z łacińskiej edycji "Theatrum Orbis Terrarum" Abrahama Orteliusa wydanej w Antwerpii w 1592. Tytuł w kartuszu okuciowo-zwijanym w lewym dolnym narożniku, w prawym górnym rogu herb Śląska. Na odwrocie jednoszpaltowy tekst łaciński "Silesia" i numer karty 58. Szerokie marginesy. Zabrązowienia na środkowym zagięciu, niewielkie załamanie dolnego narożnika.

Imago Sil. 66; Wytyczak 76 (wariant). Mapa Księstwa Legnickiego Jonasa Scultetusa wydana w Amsterdamie przed 1686 przez Petera Schenka i Gerarda Valcka jako mapa luźna. Mapę rytował Johannes van der Aveele (sygnatura pod trzema ulami poniżej kartusza). Tytuł w kartuszu w prawym górnym narożniku z dorytowaną notą wydawniczą. W lewym górnym rogu panorama Legnicy (5x15 cm), pod nią okazały herb księstwa. W prawym dolnym narożniku legenda, obok pojedyncza podziałka liniowa. Siatka kartograficzna. Kolor liniowy i powierzchniowy. Verso czyste. Niewielkie zabrudzenia marginesów.

Imago Sil. 77; Wytyczak 98 (wariant). Mapa Księstwa Wrocławskiego (czwarty stan) wydana w Amsterdamie przez Petrusa Schenka i Gerarda Valcka po 1686. Płytę rytował Johannes van den Aveele (sygn. pod podziałką liniową). Tytuł w owalnym kartuszu w lewym dolnym narożniku, obok legenda na cokole z wolutami. W lewym górnym narożniku herb Wrocławia. W centrum pod górną ramką kartusz dedykacyjny (dedykacja po angielsku dla Georga Cartwrighta), pod nim podziałka liniowa. W prawym dolnym narożniku plan perspektywiczny Wrocławia (form. 12,5x19,4 cm) z tytułem "Breslaw totius Silesiae metropolis". Nad dolną ramką w centrum informacja o wydawcach. Siatka kartograficzna. Kolor liniowy i powierzchniowy (kartusz i herb bez koloru). Verso czyste. Niewielkie zabrudzenia marginesów.

Imago Sil. 70. Drugi stan mapy Księstwa Wołowskiego autorstwa Jonasa Scultetusa. Wydawcami mapy byli Peter Schenck i Gerard Valck z Amsterdamu. Tytuł w kartuszu w lewym górnym narożniku, w prawym górnym dwie podziałki liniowe. W dolnych narożnikach herb księstwa i dedykacja oraz legenda. Mapa (pierwszy stan) ukazywała się od 1641 w atlasach Janssoniusa, po 1686 usunięto jego notę wydawniczą zastępując ją nową, dorytowaną pod kartuszem tytułowym. Dodano także siatkę kartograficzną. Wariant tu prezentowany (stan drugi) funkcjonował jako mapa samoistna, występował także w atlasach holenderskich z XVIII w. Kolor liniowy i powierzchniowy, kartusz bez koloru. Verso czyste. Podklejone pęknięcie na środkowym zgięciu, niewielki otwór na lewym marginesie, poza tym stan dobry.

Imago Sil. 47. Wytyczak 56. Poprawiona mapa Księstwa Głogowskiego Jonasa Scultetusa wydana w Amsterdamie po 1686 przez Petera Schenka i Gerarda Valcka jako mapa atlasowa. Ozdobny kartusz zwieńczony herbem księstwa przy lewej krawędzi mapy. Pod kartuszem legenda. W prawym dolnym narożniku podziałka liniowa. Dane wydawnicze dorytowano pod górną ramką obok kartusza. Siatka kartograficzna. Kolor liniowy i powierzchniowy, kartusz bez koloru. Verso czyste.

Imago Sil. 54; Wytyczak 59. Mapa Księstwa Grodkowskiego Jonasa Scultetusa wydana przez w Amsterdamie przez Petera Schenka i Gerarda Valcka po 1686 (sygnatury wydawców wyrytowano pod górną ramką). Trzeci stan płyty: oznaczenia Grodkowa i Nysy zastąpiono rzutami układu urbanistycznego. Tytuł w ozdobnym barwnym kartuszu w lewym dolnym narożniku, w prawym dolnym pojedyncza podziałka liniowa i dwa putta. W prawym górnym narożniku kartusz dedykacyjny. Siatka kartograficzna. Kolor liniowy i powierzchniowy, kartusz bez koloru. Niewielkie zaplamienia marginesu, załamanie górnego narożnika.

Imago Sil. 83; Wytyczak 91. Mapa Księstwa Świdnickiego stanowiąca przeróbkę mapy śląskiego kartografa Friedricha Küchna, wydana w Amsterdamie przez Petera Schenka i Gerarda Valcka po 1686. Tytuł w kartuszu w lewym górnym narożniku, po obu stronach kartusza herby Śląska. W prawym górnym narożniku kartusz dedykacyjny. Nad dolną ramką z lewej podziałka liniowa, w prawym dolnym narożniku legenda. Siatka kartograficzna. Kolor liniowy i powierzchniowy, kartusz bez koloru. Verso czyste. Niewielkie zaplamienia marginesów.

Mapa Dolnego Śląska Vincenza Coronellego wydana w Wenecji w 1692. Mapa występowała w dwóch atlasach: Corso geografico universale" (t. 2, Wenecja 1692) i "Alante Veneto" z tego samego czasu. W lewym górnym narożniku rozbudowany kartusz z dekoracją zwierzęco-roślinną. W prawym dolnym narożniku dwie podziałki liniowe i sylwetki dwóch kartografów przy pracy. Załamania i niewielki ubytek górnej krawędzi mapy, rozprasowane środkowe załamanie arkusza.

Mapa Śląska Tobiasa Mayera, wydana w Norymberdze w oficynie Spadkobierców Homanna w 1749 (taka data w kartuszu). Tytuł w ozdobnym kartuszu w prawym górnym narożniku (dekoracja roślinna i atrybuty myśliwskie), w lewym dolnym tablica z objaśnieniami, skromną legendą i trzema podziałkami liniowymi. Nad górną ramką tytuł alternatywny: "Le Dvché de Silesie, suivant l'état présent dresé par Tobie Maier [...]". Pod dolną ramką z prawej wyrytowano nr 1. Verso czyste. Ślady złożenia.

Mapa Tatr opracowana przez Adama Tomaszewskiego, wydana we Lwowie przez Księgarnię Polską B. Połonieckiego w 1923. Druk w Wojskowym Instytucie Geograf. w Wiedniu. Tytuł, legenda i skala (1:50.000) w ramce w lewym dolnym narożniku. Wewnątrz dolnej ramki oznaczenie granic państwowych. Zaznaczone proponowane przez Polskę zmiany granicy w okolicach Jaworzyny i w kilku innych miejscach. Mapa "była fotograficznym powiększeniem austriackiej mapy specjalnej w skali 1:75.000. Posiadała ona [...] bardzo bogate nazewnictwo, co szczególnie w Tatrach Wysokich powodowało utrudnienie jej czytelności. Mapa ta [...] cieszyła się dużą popularnością jako pierwsza polska mapa całych Tatr" (E. Nowak-Ferdhus "Dzieje polskiej kartografii turystycznej" w "Z dziejów kartografii", t.1, Wr. 1979, s. 103). Każda z części rozcięta na 16 części podklejonych wspólnie na płótnie. Stan dobry.

Widok klasztoru kartuskiego założonego przez Lwa Sapiehę. Plansza nr 7 serii I "Albumu widoków" Napoleona Ordy (Warszawa 1875), odbita w Litografii M. Fajansa. Tablica w passe-partout, drewnianej ramie, za szkłem. Stan dobry.

Widok odbity wg rysunku Napoleona Ordy. Plansza nr 194 z serii VI jego "Albumu widoków" (Warszawa 1880), wydanego w Litografii M. Fajansa. Grafika we wsp. passe-partout, drewnianej ramie, za szkłem. Stan dobry.

Widok ruin zamku wg rys. Napoleona Ordy. Plansza nr 258 z serii VIII jego "Albumu widoków" (Warszawa 1882-1883), odbitej w Litografii M. Fajansa. Grafika we wsp. passe-partout, drewnianej ramie, za szkłem. Niewielkie zażółcenia, stan dobry.

Ruiny zamku na wzgórzu, poniżej zabudowania miejskie. Widok rysowany z natury przez Napoleona Ordę, wydany jako plansza 54 serii 2 jego "Albumu widoków" (Warszawa 1875), odbity w Litografii M. Fajansa. Grafika we wsp. passe-partout, drewnianej ramie, za szkłem. Zarysowania górnej listwy, poza tym stan dobry.

Widok ruin zamku wg rys. Napoleona Ordy. Plansza nr 190 z serii VI jego "Albumu widoków" (Warszawa 1880), odbitej w Litografii M. Fajansa. Grafika we wsp. passe-partout, drewnianej ramie, za szkłem. Stan dobry.

Panorama miasteczka z górującym zamkiem wg rysunku Napoleona Ordy. Plansza nr 169 z serii V jego "Albumu widoków" (Warszawa 1880), wydanej w Litografii M. Fajansa. Grafika we wsp. passe-partout, drewnianej ramie, za szkłem. Zarysowania ramy i ubytki forniru, rycina w stanie dobrym.

Plan miasta wydany przed I wojną, bez danych wydawniczych. Plan podzielony na sektory (I-VIII, A-E). Znaczną część arkusza zajmują liczne reklamy firm lwowskich. Na odwrocie mapka okolic Lwowa i informacje o muzeach, kościołach, gmachach publicznych po polsku, niemiecku i francusku. Zachowane okł. brosz. z tytułem "Przewodnik po Lwowie wraz z dokładnym planem" i spisem ulic na wewnętrznych stronach. Okł. podklejone w grzbiecie, otarcia okł., plan w stanie dobrym.

Imago Sil. 230. Plan perspektywiczny Świebodzina pochodzący z t. 5 pracy G. Brauna i F. Hogenberga "Contrafactur und Beschreibung von den vornembsten Stätten der Welt" (Kolonia 1574) (niemieckiej wersji "Civitates orbium terrarum"). Tytuł pod górną ramką. Przy prawej krawędzi objaśnienie 10 gmachów (a-k), przy lewej ramce pusty kartusz okuciowy. W górnej części trzy herby: Maksymiliana von Knobelsdorffa, cesarstwa i Świebodzina. Na odwrocie tekst niemiecki "Schwybuschin" i pag. 50. Pionowe załamanie arkusza, niewielkie zaplamienia marginesów.

Plansza ilustracyjna z "Theatrum europaeum" Mateusza Meriana, t. 7, z 1663. Tytuł w ramce w prawym dolnym narożniku. Plan przedstawia oblężenie twierdzy Wolin przez austriackiego generała Ludwiga de Souches w czasie II wojny północnej (pomiędzy Niemcami i Szwecją). W lewych narożnikach dwie mapki poboczne: Zalewu Kamieńskiego oraz okolic Wolina, pod górną ramką z prawej tekst objaśniający. Podklejone niewielie naddarcie dolnego marginesu, stan dobry. Rycina zamknięta we wsp. ramie z tworzywa, pod passe-partout, za szkłem.

Timann 24; Łukaszewicz I 11. Okólska 8. Panoramiczny widok Wrocławia, określany jako plan M. Meriana z 1641. Po raz pierwszy został opublikowany w "De rebus publicis hanseaticis" J. A. Werdenhagena (Frankfurt 1641), następnie w "Neuwe archontologia cosmica" M. Meriana (Frankfurt 1649) i w wydanej przez M. Meriana "Topografia Bohemiae, Moraviae et Silesiae" (Frankfurt 1650). Timann podaje, że został prawdopodobnie wykonany dużo wcześniej przez rytownika o nazwisku Wenzel Hollar. Tytuł w centrum, na wstędze pod górną ramką. W lewym górnym narożniku herb miasta w kartuszu otoczonym wieńcem laurowym. W obu dolnych narożnikach objaśnienie ważniejszych budynków (w sumie 38 gmachów). Środkowe załamanie arkusza, lekkie zabrązowienie na zgięciu, zaplamienie górnego marginesu.