Stare druki

E. 21, 246 (opis szczątkowy, autorstwo przypisane J. Lewickiemu). Niewielkie zaplamienia strony tyt., uzupełniony ubytek narożnika ostatniej karty, drobne zaplamienia. Rzadka rozprawa filozoficzno-astronomiczna polskiego jezuity, profesora kolegiów jezuickich w Przemyślu i w Lublinie. Praca ukazała się niedługo po wycofaniu z indeksu ksiąg zakazanych Kościoła katolickiego dzieła Kopernika „O obrotach ciał niebieskich”. Autor opowiadał się za alegoryczną interpretacją Pisma Świętego, głosząc, że biblia na głos rozstrzygający w dziedzinie wiary i obyczajów, a nie w fizyce i astronomii. Arakiełowicz uważał heliocentryzm za hipotezę dogodną w wyjaśnianiu zjawisk astronomicznych, ponieważ opiera się na prawach fizyki, akceptowanych przez wybitnych uczonych. Rozważając problem zgodności lub niezgodności nauki Kopernika z Biblią, przy taczał argumenty za i przeciw, pozostawiając ich ocenę czytelnikowi. Część tej pracy poświęcona bezpośrednio teorii Kopernika ukazała się także osobno w tym samym roku jako "Dissertatio cosmologica in qua de Copernicani Systematis cum philosophia, sacrisque praesertim litteris congruentia questio discitur". Rzadkie.

E. 12, 223. Drobne zaplamienia, egz. nieobcięty. Dwuczęściowa, rzadka rozprawa medyczna pochodzącego z Leszna i działającego głównie w Warszawie („Hebammenkunst Praktikus") Jerzego Chrystiana Arnolda (1747-1827), lekarza, chirurga i historyka nauki, członka Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk, Towarzystwa Naukowego Krakowskiego oraz Towarzystwa Naukowego w Wiedniu, poświęcona teorii dziedziczenia oraz możliwości wpływu zachowania i przeżyć psychicznych matki na dziecko nienarodzone.
J. C. Arnold (1747 (Leszno)-1827 (Warszawa)) - lekarz, chirurg, historyk nauki. Nauki pobierał Lesznie i w Gdańsku. Studia lekarskie odbył na Uniwersytecie w Lipsku, w roku 1768 uzyskując tytuł dr med. Praktykę lekarską odbywał w Poznaniu, by w roku 1777 osiąść w Warszawie, gdzie otrzymał indygenat. W latach 1807–1817 był członkiem Rady Lekarskiej Księstwa Warszawskiego. Autor pierwszej bibliografii przyrodniczo-lekarskiej obejmującej wykaz zielników oraz innych prac zawierających opisy fauny i flory ziem polskich.

Otarcia okł., skóra na grzbiecie nieco przetarta w kilku miejscach, napisy na grzbiecie częściowo zatarte, ślady zawilgocenia na marginesie kart, podklejony ubytek marginesu dwóch tablic (po s. 12 i 256), niewielkie naddarcia marginesów kilku kart, poza tym stan dobry. Nieliczne odręczne zapiski. Bogato ilustrowany opis podróży po Indiach Wschodnich i Cejlonie. W tekście 2 całostronicowe portrety, 55 miedziorytowych ilustracji (w tym całostronicowe), na 34 dwustronicowych tablicach widoki i plany miast, mapy; 3 tablice zawierają przykłady pisma używanego na Cejlonie. Na ozdobnym frontispisie ukazano dzikie zwierzęta i tubylców prezentujących cejlońskie towary: kość słoniową, cynamon, owoce, kosztowności. Autorem książki jest holenderski minister i pastor, który przemierzał opisywany region wraz z armią holenderską obejmującą w posiadanie Cejlon. Ze szczegółami opisywał warunki naturalne, życie mieszkańców, zwyczaje i obrzędy religijne. Po kilkuletnim pobycie na wyspie powrócił do Holandii, gdzie zmarł w wieku 39 lat.

Ślad zawilgocenia w narożniku kart, poza tym stan dobry. Dwa głowy w dyskusji toczonej na temat suwerenności władzy państwowej i relacji pomiędzy władzą świecką (królewską) i duchową (papieską). R. Bellarmino (1542-1621) był wybitnym włoskim kardynałem, teologiem, W. Barclay (ca 1546-1608) pochodził ze Szkocji, był prawnikiem i myślicielem politycznym.

E. 21, 221. Papier zabrązowiony, ślady zawilgocenia na oprawie. Na s. 426-453: "Discorso dell’ interregno di Polonia dell’ anno 1587 di Horatio Spanorchi, na s. 454-459: "Discorso sopra la elettione da farsi del nuovo Re di Polonia 1587".

Grzbiet nieznacznie nadpęknięty, otarcia narożników okł., poza tym stan dobry. Praca Willema Janszoona Blaeu'a (1571-1638), holenderskiego kartografa, twórcy map i globusów oraz dzieł astronomicznych, ucznia duńskiego astronoma Tycho Brahe. Dzieło objaśnia konstrukcję i stosowanie globusów ziemskich i globusów nieba, także sfer i zegarów słonecznych. Pierwsza część jest omówieniem zagadnień według systemu ptolemejskiego, a druga – według kopernikańskiego. Blaeu, zwolennik i propagator idei Kopernika, był pierwszym, który skonstruował sferę zgodną z układem proponowanym przez polskiego astronoma. Blaeu zainicjował też z okazji 75. rocznicy śmierci Kopernika i przygotował do druku  trzecie wydanie wydanie „O obrotach sfer niebieskich” Mikołaja Kopernika, które opatrzył komentarzami, usunął błędy i przeinaczenia drukarskie poprzednich edycji, dodał też pochwałę i krótki życiorys astronoma. Prezentowany tu traktat, jeden z pierwszych, który otwarcie bronił systemu kopernikańskiego, został przetłumaczył na łacinę przez Martinusa Hortensiusa, uczonego, który wniósł istotny wkład w upowszechnienie astronomii kopernikańskiej. Propaguje w swoim wstępie zupełnie nowy sposób wyjaśniania systemu heliocentrycznego za pomocą systemu globusów. Książkę zdobią i objaśniają jej treść liczne drzeworyty.

Otarcia okł., ubytki pergaminu na grzbiecie, wewnątrz stan dobry. Komentarz teologiczny do biblijnych ksiąg dwunastu Proroków Mniejszych autorstwa P. D. Burka (1714-1770) niemieckiego teologa protestanckiego. Na stronie tyt. miedziorytowa winieta z widokiem miasta Heilbronn.

Otarcia okł., załamanie grzbietu, załamanie katry tyt. Podpis własn. Tom poświęcony w znacznej części obecnym ziemiom polskim (s. 3-348).  Zaw. obszerny historyczno-geograficzny opis Prus Wschodnich i Zachodnich, Polski „rdzennej” (Wielkopolska, Małopolska), Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz Galicji i Lodomerii (z podziałem na mniejsze jednostki administracyjne – województwa, powiaty, domeny itd.). Tom stanowi część pracy Antona Friedricha Büschinga (1724-1793) niemieckiego geografa. W zamierzeniu miała zawierać monograficzne, oparte na tekstach źródłowych kompendium geograficzne różnych rejonów świata. Ukazało się jedynie 11 tomów obejmujących Europę i część Azji. Część poświęcona Rzeczypospolitej doczekała się przekładu na język polski; wydano go w 1768 jako „Geografia Krolestwa Polskiego y Wielkiego Xięstwa Litewskiego”.

Brak grzbietu, załamanie dolnego narożnika przedniej okł., nieznaczny ubytek przedniej wyklejki, tylna wyklejka nadpęknięta w grzbiecie, tablica i kilka map zabrązowionych. Brak jednej mapy (Suevia) - nie dołączono do egzemplarza? Podsumowanie XVII-wiecznej wiedzy geograficznej. Dzieło ukazało się po raz pierwszy w 1624, wielokrotnie wznawiane i tłumaczone do 1729, "było przez ponad 100 lat najważniejszym i powszechnie używanym podręcznikiem geografii w szkołach i uniwersytetach całej Europy" (Wikipedia). Wśród miedziorytowych map: świat (z przedstawieniem czterech żywiołów w narożnikach), Europa, wyspy brytyjskie, Skandynawia, Włochy, Kreta, Litwa, Azja, Chiny, Palestyna, Cypr, Afryka, Ameryki. Opis Polski na str. 99-100.

E. –. Otarcia okł., załamania końcowych kart trzech tomów, drobne zaplamienia. Egz. nieobcięty. Pięciotomowe dzieło poświęcone konstytucjom ówczesnego świata miało dwa wydania w tym samym 1791 roku (w 1801 ukazał się t. 6, którego tu brak). W prezentowanym tu egz. t. 1-2 pochodzi z drugiej edycji, pozostałe z pierwszej. Praca istotna dla spraw polskich ze względu na tekst i obszerne komentarze do Konstytucji 3 Maja oraz artykuły dotyczące ustroju i rządu państwa polskiego. I tak w t. 1 znalazły się teksty (s. 181-350) o stanie naszego państwa, o pierwszym rozbiorze, sytuacji Żydów oraz komentarz do wydanej w 1781 pracy pisarza politycznego Gabriela Bonnota de Mably dotyczącej Polski. W tomie 3 na str. 283-340 Delacroix zamieścił francuski tekst polskiej konstytucji uchwalonej 3 maja 1791, opatrując go wstępem i obszernymi komentarzami. Pierwsze dwa tomy poświęcone są głównie konstytucji Stanów Zjednoczonych (pierwszej na świecie), nasza wymieniana jest zaraz po niej. Autorem pracy był J. V. Delacroix (1743-1832) - prawnik parlamentu francuskiego, sędzia sądu cywilnego, encyklopedysta, żywo interesował się reformą sądownictwa karnego.

Otarcia grzbietu, miejscami zaplamienia kart, reperowane ślady kornika na dolnym marginesie. Nieliczne atramentowe dopiski z epoki. Obszerne, najważniejsze dzieło astronomiczne o sferze niebieskiej i kuli ziemskiej francuskiego geografa Ch.- F. Delamarche’a (1740-1811), ucznia i sukcesora geografa królewskiego Didiera Roberta de Vaugondy. Całość rozprawy otwiera szczegółowe omówienie systemów planetarnych od Ptolemeusza do Kopernika. W części poświęconej analizie historycznej i geograficznej Ziemi znajduje się opisanie państw, w tym Polski (s. 172-179). Na tablicach m.in. mapa Francji, sfery armilarne, schemat powstawania faz księżyca, systemy planetarne wg idei różnych uczonych.

Niewielki ubytek narożnika dwóch pierwszych kart, pierwszy ubytek podklejony, niewielkie zaplamienia strony tyt., stan ogólny dobry. Pierwsze wydanie zbioru poezji śląskiego pisarza Christiana Gryphiusa (ur. 1649 we Wschowej, zm. 1706 we Wrocławiu), pedagoga, filologa klasycznego i poety, syna słynnego, pochodzącego z Głogowa Andreasa Gryphiusa, zaliczanego do największych niemieckich poetów epoki. Christian uczył języka greckiego i łacińskiego w gimnazjum św. Elżbiety we Wrocławiu, później mianowano go rektorem wrocławskiego gimnazjum św. Marii Magdaleny, kierował także tamtejszą biblioteką. Zbiór zawiera głównie lirykę religijną, wiersze okolicznościowe (np. żałobne) oraz sonety i epigramaty. Wiele z nich odnosi się do wydarzeń współczesnych i jest dedykowanych znanym postaciom epoki.

E. 21, 333. Przebarwienia wyklejek, stan dobry. Więcej nie wyszło. Pomyłki w paginacji. Piecz. bibliot., zapiski inwentarzowe. Na końcu czterostronicowy list autora do Kapituły Sandomierskiej i wykaz prałatów i kanoników Kapituły.

E. 21, 421. Niewielkie zaplamienia, stan dobry. Ekslibris herald. Na s. 1-88 wierszowany poemat w pięciu pieśniach zawierający "opis czynów wojennych wojska polskiego pod wodzą Jana III oswobadzającego Wiedeń" (Estreicher). Druga część to wierszowane humorystyczne dialogi o życiu codziennym w osiemnastowiecznej Bolonii. Teksty Lottiego, bolońskiego poety dworskiego, pisane są w dialekcie bolońskim. Książka ozdobiona jest 13 miedziorytami autorstwa Giuseppe Cantarelli, na kompozycji umieszczonej na s. 218 widnieje data 1746.

Niewielkie otarcia i zaplamienia okł., brak zapinek, drobne zaplamienia wewnątrz, stan ogólny dobry. Monumentalna praca encyklopedycznie objaśniająca świat przez pryzmat znaków i symboli. Praca ukazała się po raz pierwszy po włosku w Mediolanie w 1653, rozgłos przyniosło jej łacińskie tłumaczenie. Autor objaśnił symboliczne znaczenie ciał niebieskich, żywiołów, zjawisk pogodowych, przedmiotów codziennego użytku, zwierząt, roślin, postaci mitologicznych itp., co ułatwiało pracę kaznodziejom, mówcom, artystom okresu baroku. Pozwalało też badaczom odczytanie ukrytego przesłania zawartego w dziełach sztuki i tekstach literackich. Ilustracje miedziorytowe w tekście. W tym wydaniu na ozdobnym frontispisie umieszczono m.in. herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Otarcia okł., zabrązowienia pierwszych kart. Piecz. bibliot., wpis bibliot. Wydany we Wrocławiu u J. F. Korna opis zwyczajów i obyczajów starożytnych Rzymian, nieznanego autorstwa.

E. 35, 298. Okł. nieco otarte, załamania i podklejone naddarcia frontispisu, drobne miejscowe zażółcenia tablic. Komplet 40 miedziorytowych tablic przedstawiających życie św. Stanisława Kostki poprzedzony miedziorytowym frontispisem. Zarówno frontispis, jak ryciny pochodzą z pracy Paula Zetla "Philosophia sacra sive Vita divi Stanislai Kostka Soc. Jesu". Frontispis z portretem świętego sygnowany "Joann Ulrich Kraus sculpsit Aug. Vind:". Nieczęste.

Stan niezbyt dobry: pergamin pofałdowany, blok przytwierdziny do oprawy tylko jednostronnie, otarcia kart, ślad zawilgocenia na końcu. Piecz., podpisy własn. Podręcznikowy wykład logiki formalnej i dialektyki Arystotelesa. Autorem pracy jest hiszpański jezuita, filozof i kardynał Francisco Toledo (1532–1596), a jego dzieło stanowiło podstawowy podręcznik logiki i dialektyki na uniwersytetach jezuickich w całej Europie oraz w Ameryce.

E. 23, 9. Stan bardzo dobry. Estreicher podaje opis szczątkowy. Rzadkie.
Tumult toruński - "wydarzenia z 16 lipca 1724 w Toruniu, kiedy to doszło do zamieszek między miejscowymi protestantami a katolikami, zakończone zdemolowaniem kolegium jezuickiego przez protestantów. W odpowiedzi na to wydarzenie powołany przez króla Augusta II sąd asesorski skazał na śmierć 9 protestanckich uczestników zajść oraz 2 protestanckich burmistrzów miasta, co wywołało silne wzburzenie poza granicami kraju i poważny kryzys dyplomatyczny" (Wikipedia).

E. –. Stan bardzo dobry. Posłanie protestacyjne środowiska ewangelickiego do króla Augusta II w sprawie Tumultu Toruńskiego. Pismo wymienia okrucieństwa, jakie spotkały ewangelików, zgłasza zagrożenie wolności religijnej, wymienia złowróżbne znaki jakoby ukazujące się na niebie w okolicy Torunia (ognista kolumna, krwawe miecze, postać Złego). Rzadkie.
Tumult toruński - "wydarzenia z 16 lipca 1724 w Toruniu, kiedy to doszło do zamieszek między miejscowymi protestantami a katolikami, zakończone zdemolowaniem kolegium jezuickiego przez protestantów. W odpowiedzi na to wydarzenie powołany przez króla Augusta II sąd asesorski skazał na śmierć 9 protestanckich uczestników zajść oraz 2 protestanckich burmistrzów miasta, co wywołało silne wzburzenie poza granicami kraju i poważny kryzys dyplomatyczny" (Wikipedia).

Otarcia okł., załamanie karty tyt. i części tablic, zaplamienie jednej tablicy, podklejone naddarcie jednej karty, niewielkie zaplamienia. Podpis własn. Na dodatkowych czystych kartach na końcu tomu dziewięć ołówkowych szkiców architektonicznych wykonanych w 1899 przez Alfreda Gigi ze znanej rodziny wiedeńskich architektów i budowniczych.