Ekslibrisy heraldyczne

11.
[BRANICKI Aleksander]. Ex libris Com. Branicki, Sucha.
Miedzioryt na ark. 9,8x9,2 cm. Herb Korczak z dewizą "Pro fide et patria" (pol. "Dla wiary i ojczyzny"). Pod szarfą sygn. "Agry Gr.". Ekslibris zamontowany na papierowym podkładzie. Miejscowe zażółcenia arkusza, poza tym stan dobry.
Biblioteka Branickich w Suchej została założona przez Aleksandra Branickiego (1821-1877) i jego małżonkę Annę z Hołyńskich ok. 1860, z czasem (1922) dobra suskie wraz z księgozbiorem i zbiorem pamiątek historycznych przeszły w ręce Tarnowskich; w czasie II wojny biblioteka uległa częściowemu rozproszeniu i zniszczeniu. Na przełomie XIX/XX w. księgozbiór był uznawany za jedną z najważniejszych prywatnych bibliotek w kraju. W 1932 liczył ok. 35.000 tomów. Po II wojnie księgozbiór został podzielony między kilka krajowych instytucji naukowych. Jej fragmenty znajdują się w Bibliotece Jagiellońskiej i Bibliotece Narodowej.
12.
[BRZOSTOWSKI Paweł Ksawery]. Le Comte Brzostowski Referendaire du Grand Duché de Lithuanie.
Akwaforta na ark. 8,1x12,6 cm. Tekst tytułowy w ozdobnej empirowej ramie zwieńczonej herbem Strzemię pod kapeluszem kardynalskim. Kompozycja anonimowa z ok. 1780. Nieznaczny (0,2x0,2 cm) ubytek narożnika (poza kompozycją), ekslibris lekko zabrudzony.
P. K. Brzostowski (1739-1827) - "kanonik wileński, [...] pisarz wielki litewski, referendarz wielki litewski w latach 1774–1787, kawaler Orderu Orła Białego i Orderu Świętego Stanisława, właściciel Mereczowszczyzny i Pawłowa pod Wilnem. Zgromadził bibliotekę historyczno-teologiczną liczącą kilka tysięcy tomów, która drogą zapisu przeszła do Biblioteki Kapitulnej w Wilnie, dublety i resztki nabył antykwariat Zwiebauma w Warszawie.
13.
[CZARNECKI Zygmunt]. Z Księgozbioru Zygmunta Czarneckiego.
Litografia na ośmiokątnym ark. 7,3x7 cm. Tarcza czteropolowa z herbem Prus III, Roch I, Szreniawa i Łodzia. Ekslibris z ok. 1872. Stan dobry.
Z. Czarnecki (1823-1908) - bibliofil, kolekcjoner, numizmatyk. Jego rozbudowywany sukcesywnie księgozbiór znajdował się w wielkopolskim Rusku. Pasje numizmatyczne zakończył w 1872, sprzedał medale i monety, poświęcił się wyłącznie bibliofilstwu. Jego biblioteka liczyła ok. 7.000 tomów (w większości cennych i rzadkich) z czego 1.600 stanowiły polonika z XV-XVI w. Po śmierci właściciela księgozbiór został zakupiony przez Bibliotekę Baworowskich we Lwowie.
14.
[DOLTON-KRUBSKI Stanisław]. SDK. Stanisław Dolton-Krubski.
Odbitka cynkograficzna na fornirze form. 8,2x7 cm. Herb Korczak. Pod kompozycją nieczytelny ołówkowy podpis autora i data 1968. Pionowe załamanie forniru.
15.
[DROHOJOWSKI Jan]. Ex libris d-tis Johannis comit Drohojowski.
Akwaforta na ark. 10,2x10 cm. Kompozycja stylizowana na zabytkową pieczęć z wielopolowym herbem w centrum (m.in. Korczak, Nałęcz, Ciołek, Prus II). Kompozycja Michała Sozańskiego (sygnowana na płycie "M. Sozański rys."), rytowana przez Helenę Kulczycką (sygnowana na płycie "ryt. HK"), niedatowana, dla Jana Marcelego Drohojowskiego. Ekslibris zamontowany na papierowym podkładzie. Ekslibris zdjęty z książki, ślady kleju na odwrocie.
J. M. Drohojowski (1858-1911) - heraldyk i genealog. "Był absolwentem prawa na Uniwersytecie Lwowskim, doktorat uzyskał w 1884 r. Pracował w Banku Krajowym we Lwowie. Współinicjator i prezes (1909-1911) Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. Autor bardzo sumiennej monografii swojej rodziny" (Wikipedia).
16.
[HEDIUS Andrzej]. Andreas Hedio. Philosophiae in Academia Regiomontana Professor Publ. Ordinar. Electoralium Alumnorum Collegii et Convictorii Inspector Primarius.
Miedzioryt na ark. 15,7x8,8 cm. Herb własny Hediusa. Rytownik nieznany. Ekslibris z końca XVII w. Odręczne zapiski na marginesach. Resztki kleju na odwrocie. Ekslibris zamontowany na papierowym podkładzie.
A. Hedius (1640-1703) - profesor filozofii w Uniwersytecie Królewieckim; zgromadzoną przez niego bibliotekę liczącą 5.000 tomów zlicytowano po śmierci właściciela w 1704. Kilka starodruków z tego księgozbioru znajduje się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu.
17.
[HEYMOWSKI Adam]. Adam Heymowski. Ex libris.
Odbitka cynkograficzna na ark. 7,8x5,4 cm. Herb Samson. Kompozycja anonimowa, niedatowana. Stan bardzo dobry.
A. Heymowski (1926-1995) - heraldyk, historyk, bibliotekarz, socjolog od 1945 przebywający w Szwecji. "Wieloletni dyrektor Królewskiej Biblioteki w Sztokholmie (prywatnej biblioteki królów szwedzkich), wiceprezydent Szwedzkiego Narodowego Komitetu Genealogii i Heraldyki, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, autor wielu naukowych publikacji, głównie z dziedziny heraldyki polskiej, autor wielu projektów herbów" (Wikipedia).
18.
[JASTRZĘBSKI Józef]. Exlibris Józefa Jastrzębskiego.
Odbitka cynkograficzna na ark. 7,6x8,2 cm. Herb Jastrzębiec, otwarta księga, Orzeł w koronie i nagi miecz. Kompozycja Jana Manieckiego z lat 70. XX w., sygnowana na płycie monogramem wiązanym JM (na rękojeści miecza). Stan bardzo dobry.
19.
[KALINKA Stanisław]. Ex libris S. Kalinki.
Odbitka cynkograficzna na ark. 9,3x6,7 cm. Oprawa zabytkowej księgi, na niej herb Leliwa. Kompozycja Jana Hasso-Agopsowicza z 1947, sygnowana na płycie inicjałami JA. Ekslibris zamontowany na niewielkim czarnym podkładzie. Stan dobry.
20.
[KARŁOWSKA Roża]. Biblioteka Szelejewska. Ex-Libris Róży z X.X. Ponińskich Karłowskiej.
Akwaforta (odbitka z dwóch płyt) na ark. 12,3x10 cm, autorstwa Franciszka Siedleckiego (sygn. na górnej płycie wewnątrz kompozycji monogramem F.S.). Ekslibris z 1928. W górnej części herb Prawdzic i dwie postaci symboliczne, w dolnej - dwie róże. Artysta wykonał trzy warianty ekslibrisu szelejewskiego - tu prezentujemy wszystkie. Bibliotekę w Szelejewie (pow. Gostyński) (ok. 6.000 tomów) stworzył Stanisław Karłowski, bankier i ekonomista, włączając do niej dzieła stanowiące dublety księgozbioru horynieckiego. Ekslibris zamontowany na papierowym podkładzie. Stan dobry.
21.
[KARŁOWSKI Stanisław]. Biblioteka Szelejewska. Ex-Libris Stanisława Karłowskiego.
Akwaforta (odbitka z dwóch płyt) na ark. 12,3x10 cm, autorstwa Franciszka Siedleckiego (sygn. na górnej płycie wewnątrz kompozycji monogramem F.S.). Ekslibris z 1928. W górnej części herb Prawdzic i dwie postaci symboliczne, w dolnej - sowa i gołąb. Bibliotekę w Szelejewie (pow. Gostyński) (ok. 6.000 tomów) stworzył Stanisław Karłowski, bankier i ekonomista, włączając do niej dzieła stanowiące dublety księgozbioru horynieckiego. Ekslibris zamontowany na papierowym podkładzie. Stan dobry.
22.
[PONIŃSKI Aleksander Franciszek]. Biblioteka Szelejewska. Ex-Libris Biblioteki Horynieckiej.
Akwaforta (odbitka z dwóch płyt) na ark. 12,5x10 cm, autorstwa Franciszka Siedleckiego (sygn. na górnej płycie wewnątrz kompozycji monogramem F.S.). Ekslibris z 1928. W górnej części herb Prawdzic i dwie postaci symboliczne, w dolnej - dwa herby: Janina i Łodzia. Bibliotekę w Horyniu (liczącą ok. 40.000 tomów) stworzył Aleksander Franciszek Poniński, poseł, polityk, działacz gospodarczy. Ekslibris zamontowany na papierowym podkładzie. Ekslibris zdjęty z książki, ślady kleju na odwrocie, niewielkie naddarcia.
23.
[KNOT Antoni]. Ze zbioru galicianów dra A. Knota.
Odbitka cynkograficzna na ark. 10,4x6,6 cm. Herb Galicji i Lodomerii, napis wokół herbu. Kompozycja Adama Tyrowicza (?) z 1944, sygnowana monogramem TA na płycie. Katalog Biblioteki Narodowej sugeruje autorstwo Jana Hasso-Agopsowicza, odczytując sygnaturę jako JA. Stan bardzo dobry.
A. Knot (1904-1982) - uczony, historyk i bibliotekarz, działacz społeczny, dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektor naczelny Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
24.
[KNOT Antoni]. Ze zbioru galicianów dra Antoniego Knota.
Odbitka cynkograficzna na ark. 10,7x7,5 cm. Herb Galicji i Lodomerii, napis na wstędze i w dolnej części. Kompozycja Adama Tyrowicza z 1944, sygnowana monogramem T A na płycie. Katalog Biblioteki Narodowej sugeruje autorstwo Jana Hasso-Agopsowicza, odczytując sygnaturę jako JA. Stan bardzo dobry.
A. Knot (1904-1982) - uczony, historyk i bibliotekarz, działacz społeczny, dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektor naczelny Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
25.
[MASSENBACH Christoan von]. Bücherei Bialokosch.
Akwaforta na ark. 12,3x9 cm. Dwa herby w prześwicie tle dwóch łukowo sklepionych okien, przez które widać rozległe jezioro. Kompozycja anonimowa z pocz. XIX w. (zapewne z pierwszej dekady). W Białokoszu (pow. międzychodzki, Wielkopolska) Christian von Massenbach, pułkownik królewskich wojsk pruskich, matematyk i inżynier, w l. 1804-1805 wybudował dwór, w którym gromadził księgozbiór. Pod koniec XIX w. dwór przeszedł na własność rodziny von Rose. Po wojnie przeprowadzono restaurację zabytku, obecnie służy jako hotel. Odręczny numer inwentarzowy na dolnym marginesie, niewielkie pofałdowanie arkusza.
26.
[MATUSCHKA Johannes Graf von]. Iohan[n]es Nep. Comes de Mattuschka Liber Baro de Spaettgen et Toppeltschan.
Miedzioryt na ark. 10x7,8 cm. Rozbudowany herb rodowy. Kompozycja anonimowa z końca XVIII w. dla Johanna Nepomuka Matuschki. Ekslibris zdjęty z książki, niewielkie ślady kleju na odwrocie.
J. N. Matuschka (1735-1804) - przedstawiciel arystokratycznego rodu posługującego się tytułem baronowie Toppolczan-Spättgen, posiadającego liczne dobra ziemskie na Dolnym i Górnym Śląsku: Biechów, Mrowiny, Miedzianka, Koźle (także Dřevohostice na Morawach i Krnča na Słowacji). Główną siedzibą rodu była Pyszczyna (Pitschen) z okazałym pałacem, gdzie rodzina von Matuschka zamieszkiwała w l. 1727-1945.
27.
[NIEMCEWICZ Julian Ursyn]. Z Zbioru Xiąg Jul Ursin Niemcewicza.
Miedzioryt na ark. 6,3x7,8 cm. W górnej części herb Rawicz, poniżej kaligrafowany tekst. Ekslibris sprzed 1831. Ekslibris wyjęty z książki wraz z fragmentem wyklejki. Zaplamienia, naddarcie - wymaga konserwacji.
J. U. Niemcewicz (1758-1841) - pisarz, historyk, bibliofil. "W swoim majątku Ursynów k. Warszawy zgromadził pokaźny księgozbiór - ok. 4000 tomów z zakresu historii i literatury polskiej oraz rękopisy. Zbiory te w 1831 r. zostały wywiezione do Poznania i dwa lata później sprzedane na licytacji (wydano katalog). Część zakupiła Konstancja Raczyńska do biblioteki w Rogalinie, część weszła do księgozbioru Rajmunda Skórzewskiego w Czerniejewie." (Podniesińska).
28.
[NOVAK-ZEPMLIŃSKI Andrzej]. Ex libris Tułowice.
Miedzioryt na ark. 8,8x5,7 cm. Herb Prus. Kompozycja Jana Macieja Kopeckiego z 1985, datowana i sygnowana ołówkiem na dolnym marginesie, obok odręczny numer odbitki 8/10. Miedzioryt sygnowany także na płycie. Stan bardzo dobry.
A. Novak-Zempliński (ur. 1949) - artysta malarz specjalizujący się w tematyce hipologicznej, właściciel dworu w Tułowicach, gdzie zgromadził kolekcję dworskich pojazdów konnych z XIX i pocz. XX w.
29.
[RADZIWIŁŁ Ferdynand Fryderyk]. Ex libris olim Ferdinandi Radziwiłł.
Odbitka cynkograficzna (wg drzeworytu) na ark. 14,8x10 cm. W ozdobnym portalu orzeł z herbem Trąby na piersi, portal zwieńczony tarczą z białym orłem. Kompozycja Tadeusza Cieślewskiego syna z 1942 (projekt) /1948 (odbicie), sygnowana na płycie monogramem wiązanym "42 TCS". Ekslibris pośmiertny. Niewielkie załamanie górnego narożnika.
F. F. Radziwiłł (1834-1926) - poseł do niemieckiego parlamentu, ordynat ołycki i przygodzicki, prezes Koła Polskiego w Berlinie. Po remoncie zamku w Ołyce umieścił w nim pokaźną bibliotekę liczącą ok. 6.000 tomów, kolekcję starych druków i rękopisów (zniszczoną w 1918). Księgozbiór prawniczy przechowywał w Nagłowicach. Zgromadzone przez F. F. Radziwiłła zbiory uległy niemal w całości zniszczeniu w 1939.
30.
[RADZIWIŁŁ Karol Stanisław]. Ex bibliotheca Ducali Radivilliana Nesvisiensi.
Miedzioryt na ark. 14,5x10,2 cm. Na rozpiętej draperii orzeł radziwiłłowski z herbem Trąby na piersi. Ekslibris biblioteki w Nieświeżu, wykonany ok. 1754 zapewne przez miejscowego rytownika na zlecenie Karola Stanisława Radziwiłła (1669–1719), od 1689 r. ordynata nieświeskiego. "Biblioteką opiekowała się Anna Katarzyna z Sanguszków (1676–1746), od 1692 r. żona Karola Stanisława. Sprowadziła z Białej Podlaskiej księgozbiór zebrany przez rodziców męża, Michała Kazimierza (1625–1680) i Katarzynę z Sobieskich (1634–1694), i wcieliła go do biblioteki nieświeskiej pod nazwą 'oddziału bielskiego' oraz corocznie wyposażała sumą kilkuset czerwonych złotych na zakup nowych książek. W ten sposób nabyto duży zespół wartościowej literatury francuskiej. Zbiory porządkowała, odzyskiwała archiwa, sporządzała regestry i liczne kopie dokumentów. Podzieliła bibliotekę na ordynacką i własną, podręczną, dla której sporządziła oddzielny ekslibris" (Podniesińska). Ekslibris zdjęty z książki, ślady kleju na odwrocie, poza tym stan dobry.
31.
[SANGUSZKO Roman]. In memoriam Roman Sanguszko *1901 w Gumiskach +1984 Sao Paulo-Brasil. Dono dedit Julia Mękicka.
Drzeworyt na ark. 12,6x8,6 cm. Herb Pogoń. Kompozycja Józefa Wanaga z 1985, sygnowany na klocku monogramem wiązanym JW. Ekslibris zamontowany na papierowym podkładzie. Stan dobry.
R. Sanguszko (1901-1984) - książę, ziemianin, hodowca koni arabskich, filantrop.
32.
[SANGUSZKOWIE]. Ex-Libris Slawuta.
Odbitka stalorytowa na ark. 8,1x6,5 cm, na papierze żeberkowym. Kompozycja heraldyczna z 2. poł. XIX z sygnaturą w prawym dolnym narożniku: "AGRY, GR-r" paryskich zakładów graficznych Agry. W centrum kompozycji na płaszczu heraldycznym podbitym gronostajem herb rodowy Pogoń Litewska pod koroną rodową Sanguszków - Księcia Romana Sanguszki, poniżej napis: "Ex-Libris" i nazwa miejscowości: Slawuta (Sławuta). Stan bardzo dobry.
Roman Damian Sanguszko (1832-1917) - ordynat zasławski, współtwórca i właściciel biblioteki i archiwum, kolekcjoner. W swojej rezydencji w Sławucie (tereny obecnej Ukrainy na Wołyniu) posiadał efektowny zbiór dzieł sztuki i obszerną bibliotekę. Został zamordowany w swoim pałacu w Sławucie przez żołnierzy rosyjskich w czasie wojny domowej w Rosji, a majątek należący do Sanguszków ponad czterysta lat spalony.
33.
[SANGUSZKOWIE]. Ex-Libris Gumniska.
Odbitka stalorytowa na ark. 8,1x6,6 cm, na papierze żeberkowym. Kompozycja heraldyczna z 2. poł. XIX z sygnaturą w prawym dolnym narożniku: "AGRY, GR-r" paryskich zakładów graficznych Agry. W centrum kompozycji na płaszczu heraldycznym podbitym gronostajem herb rodowy księcia Romana Sanguszki (Pogoń Litewska pod koroną rodową Sanguszków). Lewa krawędź lekko pofałdowana, poza tym stan dobry.
Biblioteka w Gumniskach - księgozbiór rodziny Sanguszków w Gumniskach (pow. tarnowski) zawierający m. in. niezwykle obszerne, uporządkowane archiwum rodzinne (także skoligaconych z Sanguszkami Tarnowskich). "Jest tu również cenna bibljoteka (ok. 12.000 tomów)" (E. Chwalewik "Zbiory polskie"). W 1923 w skład zbiorów w Gumniskach weszły rewindykowane z terenów Rosji archiwalia Sanguszków z Podhorców i Sławuty.
34.
[SANGUSZKOWIE]. Ex-Libris Podhorce.
Odbitka stalorytowa na ark. 8,1x6,6 cm, na papierze żeberkowym. Kompozycja heraldyczna z 2. poł. XIX z sygnaturą w prawym dolnym narożniku: "AGRY, GR-r" paryskich zakładów graficznych Agry. W centrum kompozycji na płaszczu heraldycznym podbitym gronostajem herb rodowy księcia Romana Sanguszki (Pogoń Litewska pod koroną rodową Sanguszków). Stan bardzo dobry.
Biblioteka w Podhorcach - gromadzona i przechowywana w renesansowym zamku Sanguszków na Podolu; bogate zbiory dzieł sztuki i pamiątek historycznych pozostały po Wacławie Rzewuskim. "On też założył bibljotekę miejscową (ok. 6.000 t.) składającą się głównie z dzieł dotyczących sztuki wojskowej" (E. Chwalewik "Zbiory polskie", War. 1927, t. 2, s. 68). W latach I wojny zbiory w Podhorcach zostały mocno uszczuplone, część przewieziono do Gumnisk.
35.
[WITKE-JEŻEWSKI Dominik]. Ex libris Dominika Witke-Jeżewskiego.
Barwna odbitka cynkograficzna na ark. 7,2x7 cm. W centrum herb Renard, poniżej socha, wokół sentencja "A jako kot może niech ku pożytku dobra spólnego pomoże". Kompozycja Piotra Stachowicza, sygnowana na płycie "P. St.". Nieznaczne zaplamienie, stan dobry.
D. Witke-Jeżewski (1862-1944) - "ziemianin, właściciel majątku Głębokie k. Kruszwicy. Jeden z najwybitniejszych kolekcjonerów polskiej grafiki, zasłużony przedstawiciel i prezes towarzystw artystycznych, członek rad muzealnych i komitetów wystaw oraz organizator konkursów artystycznych. Oprócz grafiki gromadził ekslibrisy, których miał 1700 (nabył m.in. zbiór Maksymiliana Borkowskiego), sygnety drukarskie i filigrany papierni polskich, a także rękopisy, głównie korespondencję artystów. Jego kolekcja
ekslibrisów należała do największych w Polsce i miała stanowić materiał do historii polskiego bibliotekarstwa [...] większość swoich zbiorów, uporządkowanych i skatalogowanych, ofiarował instytucjom warszawskim: Muzeum Narodowemu, Muzeum Wojska Polskiego i Bibliotece Uniwersyteckiej" (Podniesińska).